Ebru Sanatı Nedir? Nasıl Yapılır?

Ebru Sanatı Nedir? Nasıl Yapılır?

Ülkemiz geçmişten günümüze kadar her kültüre ve sanatsal faaliyetlere ev sahipliği yapmıştır. Bunlardan birisi de kağıt süsleme sanatının en önemlisi olan Ebru Sanatıdır.
Bu yazımızda geleneksel el sanatlarımızdan Ebru sanatı nedir, nasıl yapılır? sorularına ve Ebru sanatının tüm inceliklerine değineceğiz.
Ancak öncelikle bazı terimleri bilmemiz gerekmektedir.

 

Ebru Sanatını Yapmak İçin Bilmemiz Gerekenler Nelerdir?ebrujf7

Kitre: Ebru yaparken kullanacağınız dinlendirilmiş veya saf suyun belirli bir yoğunluğa gelmesini sağlamak için kitre adı verilen madde kullanılmaktadır. Kitre, Türkiye’de Güneydoğu ve Güney bölgelerinde yetişen geven otunun usaresi olarak bilinir. Geven dikeninin gövdesinden alınan bu su kurutularak kabuk haline getirilir. Daha sonra ebru için kullanacağınız suyun içerisine gerekli miktarda atılmalıdır. Suyun içinde erimeyen küspeleri ise süzülerek arındırılabilir. Suya yoğunluk kazandırmak için ayrıca deniz kadayıfı ile sahlep gibi maddeler de kullanılmaktadır.

Öd: Ebru sanatı için kullanılan renklerin kitre üzerinde kalmasını sağlayan öd sığır gibi büyük baş hayvanların safra kesesinden alınır.

Tekne: Kitrenin hazırlandığı ve ebru sanatının icra edildiği kaplardır.

At kılı fırçası: Ebru sanatının temelini oluşturan renklerin fırça üzerinde vuruşu işlemini her noktaya eşit dağıtabilmek için at kılından yapılmış fırçalar kullanılmalıdır.

Ebru Sanatı Nasıl Yapılır?
Yukarıda saydığımız terimlerin açıklamalarını yaparken Ebru sanatının yapılışına dair püf noktaları da belirttik. Önce ismini verdiğimiz maddelerin tekne içinde karıştırılarak yoğunlaştırılmış su üzerine, toprak boyalarını at kılı fırçalarının yardımıyla serperek oluşturulan şeklin daha sonra kağıda geçirilmesine Ebru sanatı denilmektedir. Teknenin boyutuna göre seçilmesi gereken hamur kağıtlar, bir köşeden çıkarılarak kurumaya bırakılmak üzere asılmalıdır.

Ebru sanatının birçok çeşiti vardır. Ancak Ebru sanatını yapmaya başlamışsanız ilk olarak uygulayacağınız işleme ‘Battal Ebru’ adı verilmektedir. Battal Ebru, iki ya da üç rengin fırçayla tekneye serpilmesinin ardından hiçbir işlem yapmaksınızın doğrudan kağıda geçirilmesidir.
Daha sonra teknenin köşelerinden zıt yönde paralel çizgiler oluşturulmasıyla meydana getirilecek olan ‘Gelgit Ebru’ modeliyle tanışabilirsiniz.
Diğer Ebru modelleri arasında helezonik dairelerin bulunduğu Bülbül yuvası, ‘s’ harfinin kıvrımlarına benzeyen şekillerde Şal Ebrusu, isminden anlaşılacağı gibi özel tarak yardımıyla yapılan Taraklı Ebru, Şal ve Taraklı Ebru çeşitlerine uygulanan çiçek, yıldız gibi çizimlerin yer aldığı Hatip Ebrusu ve çiçekli figürlerle hazırlanan Çiçek ebrusu gibi; renkleriyle, biçimleriyle, kullanılan ek malzemeleriyle birbirinden ayrılan tiplerini görebilirsiniz.

Ebru sanatının tarihi nedir?
Avrupa ülkelerinde Türk mermer kağıdı ya da Türk kağıdı olarak tanınmış bu olan Ebru sanatının anavatanı kaynaklarda kesin olarak geçmese de, Türkistan olarak kabul edilmektedir. Daha sonra İran’a ve buradan da Osmanlılar’a geçerek tarihin önemli bir sanat kolu haline gelmiştir.
Ebru sanatını 1920-1990 yılları arasında icra etmiş olan Mustafa Düzgünman, yetiştirdiği öğrencileriyle unutulmaya yüz tutmuş bu sanatın devam etmesine büyük katkı sağlamıştır.

, , , , , , ,

Henüz yorum yok.

Bir Cevap Yazın