Eğitim 1.837 views 0

Eşeysiz Üreme Nedir ?

eseysiz-uremeBir canlının sadece kendi genetik kodlarını kullanarak, çeşitli yollarla kendine benzer canlılar meydana getirmesine eşeysiz üreme denir. Canlıların bu yolla üremesi, diğer üreme şekillerine göre çok daha hızlıdır. Eşeysiz üreme sonucu oluşan yeni canlılar, ana canlıyla ve birbirleri ile aynı genetik yapıya sahiptir. Bunun sebebi bu üreme şeklinde  canlının dışarıdan herhangi bir gen almayıp, kendi genlerini kopyalayarak üremesidir.

Eşeysiz üremenin temelini mitoz bölünme oluşturur. Bu sebeple eşeysiz üreme gerçekleştiren bir canlıdan 2 yeni canlı meydana gelir. Oluşan yeni canlıların kromozom sayıları ana canlıyla aynıdır.

Canlılar eşeysiz ürediklerinde, saf özelliklerin kaybedilmemesi yönünden avantajlı oldukları halde; genetik yapı değişmediği için farklı ortam şartlarında hayatta kalmakta zorlanabilirler. Bu sebeple eşeysiz üreyen canlılar bazen eşeyli üreme yoluna gidebilirler.

Eşeysiz üreyen canlıların yaşam alanları ve biyolojik yapıları çeşitlilik gösterdiği için üreme yöntemleri de çeşitlidir.

Eşeysiz Üreme Çeşitleri Nelerdir?

Bölünerek Üreme

Bakteriler, mavi-yeşil algler ve protista aleminde görülen bölünerek üreme; mitoz bölünme veya amitoz bölünme ile gerçekleşebilir. Eşeysiz üreme çeşitlerinin en hızlısı olan bölünerek üreme sonucu sitoplazma eşit iki kısma ayrılarak bölünür.

Sporla Üreme

Yapısal olarak zorlu şartlara dayanıklı hücreler olan sporların etrafı sert bir çeperle çevrilidir. Ortam şartları uygun olduğunda faaliyet gösteren bu hücreler; tek hücrelilerden plazmodyum, mantarlar ve çiçeksiz bitkilerin tamamının kullandığı üreme biçimidir.

Kara yosunları ve eğrelti otları da sporla ürerler fakat bu canlılarda üretilen spor; mayoz bölünme sonucunda oluştuğu için kalıtsal çeşitliliğe sebep olur.

Tomurcuklanarak Üreme

Ana canlının vücudundan oluşan bir çıkıntının büyüyüp, ana canlıdan ayrılarak yeni bir canlı oluşmasına tomurcuklanarak üreme denir. Bazı durumlarda yeni canlı, ana canlıdan ayrılmaz ve hücre kolonisi oluşturabilir. Hidra, maya mantarı ve bazı çiçeksiz bitkilerin de üreme yöntemidir. Tohumlu bir bitki olan gözyaşı bitkisinin üreme biçimi de biyoloji bilimcilerince tomurcuklanarak üreme olarak kabul edilmektedir.

Vejetatif Üreme

Eşeysiz üreyen canlılarda görülen bir diğer üreme yöntemi de vejetatif üremedir. Bu üreme yöntemi ile ana canlıdan kopan yada çeşitli sebeplerle ayrılan parçalar; gelişimlerini tamamlayarak yeni bir canlı oluştururlar.

Vejetatif üremenin çeşitleri;

Deniz yıldızları ve solucanlarda görülen rejenerasyon,
Asma ve kavak ağaçlarında görülen çelik ile üreme,
Soğan patates gibi bitkilerde görülen yumru ile üreme,
Böğürtlen bitkisinde görülen sürünücü gövde ile üremedir.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (No Ratings Yet)
Loading...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir