Kimyasal Bağlar ve Çeşitleri Nelerdir ?

Kimyasal bağlar, hayatımızın her noktasında yer alan atomların, birbirine tutunması için gerekli olan bağ çeşidine denilen genel bir isimdir.

Kimyasal Bir Bağın Oluşması

Bir kimyasal bağın oluşması için birden fazla atomun bir araya gelerek daha kararlı bir yapıya sahip olmalıdırlar. Bağlar oluşur iken dışarıya enerji verirler, bu enerjiye ise kinetik enerji ismini veririz.  Bir bağın oluşması için ilk önce o kimyasal maddenin lewis bağ yapısı incelenir. Her maddenin lewis bağ yapısı vardır.

Lewis bağ yapısı, Gilbert Newton Lewis tarafından ortaya atılan Lewis simge gösterimi ile hangi atomun hangi atom ile nasıl bağlanacağını ve bu bağlanma sonucunda hangi tür de bir kimyasal bağ yapacağını bulmamıza rahatlıkla yardımcı olmaktadır.

Bir atomun yapabileceği bağ sayısı, sahip olduğu veya az enerji ile sahip olabileceği yarı dolu orbital sayısına eşittir.

İyonik Bağlar

Birbirine zıt yüklü iyonların bir araya gelerek elektrostatik kuvvet ile oluşturduğu bağa iyonik bağ denir. En dış yörüngesinde elektron bulunduran atomlar oldukça kararlı haldedirler. Bu durumda soygazlar kimyasal bağ yapar mı ? Sorusu akıllara gelecektir. Kararlı bir yapıya sahip oldukları için, elektron verme eğilimine sahip değildir. Bu sebep ile soygazlar kimyasal bağ yapmazlar.

Bütün elementler soygazlara benzeyip kararlı hale geçmek isterler. Dış yörüngesinde elektronu bulunmayan atomlar dışarıdan elektron alarak daha kararlı hale geçmek isteyeceklerdir. Elektron verme kaybetmeye yatkın olan bir atomla elektron alma eğilimine yatkın olan bir atom reaksiyona girdiklerinde, aralarında bir elektron alışverişi olacaktır. Bu alıvşeriş sonucunda elektron alan atom negatif iyon yani anyon, elektron veren atom ise pozitif iyon yani katyon haline gelecektir. Bu şekilde aralarında elektrostatik çekme kuvveti oluşan atomlara iyonik bağlı bileşikler denir.

İyonik Bağların Özellikleri

  • Katı halde elektriği iletemezler.
  • Sulu çözeltiler de ve erimiş halde iyonlarına ayrıştıkları için elektriği iletirler.
  • Çok sert ve kırılgan bir yapıya sahiptirler.
  • Elektroliz edilebilirler.
  • Bileşiklerin formülünü yazarken adlandırma da katyon başa getirilir.
  • İyonik bileşikler oda sıcaklığında genellikle katı halde ve kristal yapıda bulunur.

Kovalent Bağlar

Bir atom diğer atoma oranla elektron verme eğilimi daha fazla değil ise bulunan elektronlar ortaklaşa olarak kullanılır. Bu elektronları çift olarak kullanılmasında oluşan bağa ise kovalent bağ denir.

kovalent bag

 

Kovalent bağlı bileşikler atomların cinsine göre bağ oluştururlar. Bunlar;

-Apolar Kovalent Bağ
-Polar Kovalent Bağ

 

Apolar Kovalent Bağ

apolar kovalent bag
Aynı tür ametal arasında gerçekleşen bağa apolar kovalent bağ denir. Aşağı da ki örnekler verilebilir.

 

 

        CI – CI                                                 H – H                                                 O – O
Atomların ametal olması gerekmektedir.

Ortak olarak kullanılan elektronlar, eşit oranda paylaşıldığı için oluşan bağın pozitif ya da negatif ucu yoktur; yani nötr bir bağ oluşur.

Polar Kovalent Bağ

Farklı cin ametal atomların bir araya gelerek oluşturdukları bağa, polar kovalent-2kovalent bağ denir. Bu bağlanma da elektronlar eşit paylaşılmadığı için kutuplaşma meydana gelmektedir.

Pozitif veya negatif kutuplar oluşarak bağlanma gerçekleşir. Bu bağlanma da H (Hidrojen) ve CI(Klor) bağlanmasını örnek verebiliriz.

Hidrojen bir elektrona sahip olduğu için bağ yapamayacaktır. Bu nedenle klor atomun da ki elektronun birine ihtiyacı vardır. Bu ortak kullanılacak elektron Klor atomundan gelerek ortaklaşmış bağ oluşturulacaktır.

 

 

Bu bağlar en temel ve en bilindik bağlardır. Bu bağlardan sonra incelemek gerekirse Metalik Bağ, Van Der Waals Bağı, Hidrojen Bağı gibi kimyasal bağ çeşitleri de bulunmaktadır. Bu bağ çeşitleri bu bağlanma çeşitlerinden oldukça farklıdır.


Kaynaklar:

https://tr.wikipedia.org/wiki/Lewis_yap%C4%B1s%C4%B1
https://tr.wikipedia.org/wiki/Kovalent_ba%C4%9F
https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0yonik_ba%C4%9F

, , , , , , , ,

Henüz yorum yok.

Bir Cevap Yazın